Wat wordt precies onderwezen en vanuit welke doelstellingen? Voorbeelden van vragen zijn: Wat verstaan we onder historisch besef? Hoe kan in het geschiedeniscurriculum meer wereldgeschiedenis worden opgenomen? Wat kan geschiedenisonderwijs bijdragen aan burgerschapsvorming en persoonsvorming? Welke samenhang is er (mogelijk) met andere vakken?

Onderzoek richt zich bijvoorbeeld op ontwikkelingen in het geschiedeniscurriculum, visies van leraren op de inhouden en doelen van het schoolvak geschiedenis en schoolboekanalyse. Het onderzoek kan zich ook richten op de wijze waarop docenten lesgeven over specifieke historische thema’s of op de belangstelling van leerlingen voor het vak. Welke opvattingen hebben leerlingen over de aard en bron van historische kennis en hoe beïnvloeden deze epistemologische opvattingen het leren van geschiedenis? Hoe denken leerlingen over het nut van historische kennis en vaardigheden? Welke historische interesses hebben leerlingen, hoe verschillen die naar bijvoorbeeld, leeftijd, sekse en culturele of religieuze identiteit? Het onderzoek richt zicht tevens op de vraag hoe we de historische interesse van leerlingen kunnen bevorderen, bijvoorbeeld door relaties te leggen met de actualiteit of de directe leefomgeving.

Dit thema bevat onderzoek naar de historische kennis en beelden waarover leerlingen beschikken, de problemen die zich voordoen bij het verwerven en kunnen toepassen van historische kennis en de didactische aanpakken die deze verwerving bevorderen. Het gaat bijvoorbeeld om overzichtskennis of begripsontwikkeling. Het onderzoek kan zich richten op kennisverwerving op basis van historische (schoolboek)teksten en bronnen en de invloed van de taalvaardigheid van leerlingen. Er kan binnen ook onderzoek worden gedaan naar de vraag of de geschiedverhalen die leerlingen construeren, de ‘master narratives’ reflecteren die dominant zijn in het collectief geheugen.

Daarnaast richt het onderzoek zich op specifieke historische denk- en redeneervaardigheden, zoals inleven, historisch contextualiseren, historische vragen stellen, causaal historisch redeneren, aspecten van verandering en continuïteit onderscheiden, kritisch omgaan met historische bronnen, betekenis geven aan historische personen en gebeurtenissen en historische argumentatie. Wat kan het historisch denken en redeneren in de weg staan? Welke didactische aanpakken bevorderen ontwikkeling van het vermogen historisch te denken en redeneren en hoe kan dit vermogen getoetst worden?

Musea, archieven en herinneringscentra in Nederland – en in veel andere westerse landen – ontplooien diverse onderwijsactiviteiten. Ze ontwikkelen lesmateriaal, geven rondleidingen en bieden soms uitgebreide educatieve sessies. Vanuit het Meesterschapsteam wordt onderzoek gedaan naar de rol die cultureel erfgoed in dit soort onderwijs speelt in zowel het stimuleren van emotie en affectieve betrokkenheid als kritisch denken en reflectie, wat dit betekent voor de representatie van het verleden, en hoe dit zich verhoudt tot vakdidactische inzichten over bijvoorbeeld historische inleving en multiperspectiviteit.

De rol van media is groot in de manier waarop vooral jonge mensen zich profileren, inlichten en vormen binnen een multimediale samenleving. Vanuit het Meesterschapsteam wordt verkend op welke manieren mediawijsheid, journalistiek en educatie in Nederland worden ontwikkeld voor educatieve doeleinden en welke partijen daarbij betrokken zijn. Daarnaast wordt verkend hoe het journalistieke veld zich profileert binnen het onderwijs. Op basis van gevonden hiaten in het veld zal er daarna verder worden gewerkt aan de onderwerpen ‘mediawijsheid’ en ‘burgerschap’ en hoe kennis uit wetenschappelijk onderzoek, praktijk en onderwijs kan worden gecombineerd voor educatieve projecten.